intercyza

Intercyza małżeńska – jakie są skutki, wady, zalety i koszt jej podpisania?

Małżeństwo we wszystkich znanych systemach prawnych uznawane jest za umowę dwóch podmiotów. W momencie zawarcia związku małżeńskiego, z mocy prawa dochodzi do powstania tzw. majątkowej wspólności ustawowej (art. 31 § 1 kro).

Intercyza

W momencie zawarcia związku małżeńskiego z mocy prawa dochodzi do powstania tzw. majątkowej wspólności ustawowej (art. 31 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Zmiana takiej wspólności ustawowej jest możliwa poprzez umowę majątkową małżeńską, potocznie nazywaną intercyzą. Zgodnie z przepisem art. 47 kro umowa intercyzy zawierana jest w formie aktu notarialnego i reguluje relacje majątkowe między małżonkami. Jej zawarcie może nastąpić zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed ślubem. 

Wbrew powszechnemu przekonaniu, intercyza małżeńska nie zawsze związana jest z ustanowieniem rozdzielności majątkowej. Można w niej też bowiem  ograniczyć bądź rozszerzyć wspólność ustawową. 

Zalety intercyzy i rozdzielności majątkowej

W społeczeństwie istnieje przekonanie, że przyczyną podpisania intercyzy jest brak zaufania do drugiej strony. Nic bardziej mylnego. Intercyza jako specyficzna umowa może nieść za sobą wiele korzyści  dla obojga małżonków. Często jest przejawem dbałości o “drugą połówkę”.  Małżonek prowadzący działalność gospodarczą liczy się z możliwością nadejścia kryzysu, niewypłacalności kontrahentów, zastojem na danym rynku. Ryzyko gospodarcze jest niejako wpisane w prowadzenie mniejszych lub większych interesów finansowych.  

Warto zatem zadbać o rozdzielność majątkową jeżeli choćby jeden z małżonków jest przedsiębiorcą. Prowadzenie firmy zawsze wiąże się z ryzykiem niepowodzenia, szczególnie z uwagi na zachwiania rynku. Umowa majątkowa małżeńska pozwala chronić przed negatywnymi konsekwencjami działań biznesowych, które podejmuje jeden ze współmałżonków.  

Wśród zalet intercyzy należy niewątpliwie wymienić: powstanie indywidualnych majątków małżonków i ochrona przed długami współmałżonka. Ponadto powstaje swoboda w zarządzaniu osobistymi aktywami i pełna kontrola nad swoimi finansami. 

Wady intercyzy

Umowa majątkowa małżeństwa niesie za sobą także negatywne skutki. Wśród nich najczęściej wyróżnia się: brak wspólnej odpowiedzialności finansowanej, podział wydatków w toku trwania małżeństwa, brak elastyczności finansowej w nagłych sytuacjach, problemy związane z własnością wspólnie używanej nieruchomości,  utrata prawa wspólnego rozliczenia podatku dochodowego.

Ochrona współmałżonka przed długami 

Nieskomplikowana wydaje się sytuacja, jeżeli małżonkowie jeszcze przed zawarciem małżeństwa zdecydowali się na rozdzielność majątkową. Wówczas od samego początku nie powstał majątek wspólny, a wszystkie zobowiązania małżonków są ich osobistymi długami, za które drugi małżonek, co do zasady, nie ponosi odpowiedzialności. W takim przypadku ważne jest by małżonkowie podczas zaciągania zobowiązań, zawsze zawiadamiali drugą stronę umowy o rozdzielności. Jest to istotne z punktu widzenia regulacji przewidzianej w przepisie art. 471 kro, zgodnie z którą małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome. Oznacza to, że o ile jeden z małżonków nie udowodni, że druga strona umowy np. bank wiedział, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, będzie musiał liczyć się z tym, że spłata długów nastąpi także z jego majątku. Dlatego tak ważna jest informacja o tym, że między małżonkami ustanowiona została rozdzielność majątkowa. Najlepiej, żeby zostało to przekazane na piśmie, a odbiorca potwierdził otrzymanie informacji własnoręcznym podpisem. Pozwoli to na uniknięcie negatywnych skutków związanych z postępowaniem egzekucyjnym.

Warto przeczytać: Jak napisać pismo o podwyższenie alimentów?

Co w sytuacji, gdy do rozdzielności majątkowej dojdzie po zawarciu związku małżeńskiego?

Do długów jednego z małżonków powstałych po zawarciu umowy, na mocy której małżonkowie zdecydowali się na rozdzielność, będą miały zastosowanie zasady przedstawione powyżej. Sytuacja komplikuje się, gdy małżonkowie zadłużyli się jeszcze przed zawarciem intercyzy, kiedy to posiadali wspólny majątek. Ustanowienie rozdzielności w trakcie trwania małżeństwa powoduje, że małżonkowie mogą mieć długi, za które będą odpowiadać wspólnie także po intercyzie. W tym wypadku, jeżeli małżonkowie zdecydowali się np. na wspólny kredyt w banku, wówczas mimo późniejszego ustanowienia rozdzielności  odpowiadają razem za ten “przedintercyzowy” dług.

Sytuacja kształtuje się odmiennie, jeżeli w trakcie trwania wspólności majątkowej małżonek zawarł np. umowę kredytu bez zgody drugiego małżonka. Wówczas odpowiada tylko małżonek, który jest stroną umowy ze swojego majątku osobistego.

Przeczytaj także: Przemoc psychiczna w małżeństwie

Rozdzielność z wyrównaniem dorobków. 

Umowa majątkowa małżeńska wbrew nie tylko pozwala na stworzenie rozdzielności majątkowej, ale może w odpowiedni sposób ograniczać lub rozszerzać wzajemne powiązania finansowe małżonków. Często decyzja o podpisaniu intercyzy odkładana jest w czasie z uwagi na obawę na ewentualną nierówną pozycję finansową małżonków oraz jej skutkami w przypadku rozwodu. Alternatywą staje się rozdzielność z wyrównaniem dorobków. Polega ona na tym, że rozdzielność będzie obowiązywała tak długo, jak trwa małżeństwo. W przypadku rozwodu nastąpi wskazane wyrównanie dorobków. Z wnioskiem o takie wyrównanie może wystąpić małżonek, który w trakcie trwania rozdzielności zgromadził mniejszy majątek bo np. zajmował się domem dzięki czemu druga strona mogła skupić się na prowadzeniu działalności gospodarczej.

Sprawdź także: Podział majątku po rozwodzie

Koszt intercyzy – pytania i odpowiedzi

Ile kosztuje intercyza przed ślubem?

Maksymalna taksa zgodnie z obowiązującym prawem w przypadku intercyzy przedmałżeńskiej wynosi 400 zł netto (do tego należy doliczyć 23% podatku VAT oraz opłatę za wypisy).

Ile kosztuje intercyza po ślubie?

Koszt intercyzy po ślubie zależy od wartości przedmiotu czynności notarialnej, czyli majątku wspólnego. 

Autor: Andrzej Pazdyga – Adwokat Toruń

1 komentuj

Trackbacks & Pingbacks

  1. […] Warto sprawdzić: Intercyza małżeńska – jakie są skutki, wady, zalety i koszt jej podpisania? […]

Komentarze wyłączone