Zapis zwykły, zapisobierca, osoba obciążona zapisem
Zapis zwykły:
Pod pojęciem zapisu zwykłego rozumie się dyspozycję spadkodawcy zobowiązującą spadkobiercę do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz innej osoby (zapisobiercy). Osoba ta nie staje się spadkobiercą, a jedynie z chwilą otwarcia spadku uzyskuje roszczenie o wykonanie zapisu.
Przedmiotem zapisu może być każda rzecz (przedmioty majątkowe), a także prawa majątkowe – zatem może to być jednakowo samochód, określona kwota lub prawo własności lokalu.
Cechą charakterystyczną dla zapisu zwykłego jest to, że może on zostać ustanowiony jedynie w testamencie. Ponadto, musi zostać dokonany na rzecz oznaczonej osoby, a jego istotą jest nałożenie na podmiot obciążony (spadkobiercę) obowiązku spełnienia określonego świadczenia pieniężnego dla danej osoby.
Skutki zapisu zwykłego:
Warto pamiętać, że sam zapis zwykły nie przenosi własności przedmiotu – daje on jedynie uprawnienie zapisobiercy do żądania od osoby obciążonej zapisem spełnienia określonego świadczenia majątkowego. Roszczenie te przedawnia się z upływem 5 lat od dnia wymagalności zapisu.
Istotne jest, iż zapis zwykły może być poczyniony pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu.
Sprawdź także: Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej
Zapisobierca:
Zapisobiercą może być zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna-np.spółka. Podstawowym warunkiem jest to by żyła lub istniała w chwili otwarcia spadku. Prawo przewiduje także możliwość bycia zapisobiercą przez nasciturusa (nienarodzone, ale poczęte dziecko – pod warunkiem, że urodzi się żywe). Zapisobierca może zrezygnować z przysługującego mu uprawnienia i zwolnić obciążonego zapisem z obowiązku jego wykonania.
Osoba obciążona zapisem:
Pod pojęciem osoby obciążonej zapisem rozumie się spadkobiercę lub zapisobiercę (w przypadku dalszego zapisu), na którym ciąży zobowiązanie do spełnienia określonego świadczenia majątkowego. Zobowiązanie do wykonania zapisu powstaje z chwilą otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy).
Przeczytaj także: Zachowek
Zapis windykacyjny
Instytucja zapisu windykacyjnego została wprowadzona do polskiego porządku prawnego w 2011 roku. Przez praktyków zapis windykacyjny jest uważany za najskuteczniejszy sposób na szybkie przekazanie spadkobiercy poszczególnych składników majątku.
Co to oznacza w praktyce? – korzyści z zapisu windykacyjnego.
Zapis windykacyjny powoduje, że w chwili śmierci spadkodawcy, zapisobierca windykacyjny z mocy prawa staje się nabywcą praw (np.własności) będących przedmiotem zapisu windykacyjnego, a nie jak to ma w przypadku zapisu zwykłego – uzyskuje jedynie roszczenie w stosunku do osoby obciążonej zapisem.
Zapis windykacyjny ograniczenia.
Możliwość dokonania zapisu windykacyjnego, decyzją ustawodawcy została obciążona pewnymi ograniczeniami. Pierwsze z nich wskazuje, że ustanowienie zapisu windykacyjnego może mieć miejsce poprzez zamieszczenie go wyłącznie w testamencie notarialnym.
Przedmiotem tego zapisu mogą być określone przedmioty – oznacza to, że nie każda rzecz może być przedmiotem zapisu windykacyjnego. Katalog zamknięty przedstawia się następująco:
- Rzeczy oznaczone co do tożsamości np. mieszkanie
- Zbywalne prawo majątkowe np. własność
- Przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne
- Ustanowienie na rzecz zapisobiorcy użytkowania lub służebności
Warunek i termin a zapis windykacyjny
Kolejnym ograniczeniem jest fakt, że nie ma możliwości uczynienia zapisu windykacyjnego z zastrzeżeniem warunku lub terminu – zastrzeżenia takie uważa się za nieważne, a w niektórych sytuacjach mogą one powodować uznanie całego zapisu windykacyjnego za nieważny.
Zapis windykacyjny a zapis zwykły — różnice:
- Forma ustanowienia zapisu zwykłego — dowolna forma
- Forma ustanowienia zapisu windykacyjnego — Testament sporządzony w formie aktu notarialnego
- Przedmiot zapisu zwykłego — Dowolny przedmiot lub prawo majątkowe
- Przedmiot zapisu windykacyjnego — Katalog zamknięty wskazany przez ustawodawcę
- Warunek i termin a zapis zwykły — zastrzeżenie terminu i warunku dozwolone
- Warunek i termin a zapis windykacyjny — zastrzeżenie zakazane
- Uprawnienia wynikające z zapisu zwykłego — roszczenie o wykonanie zapisu
- Uprawnienia wynikające z zapisu windykacyjnego — nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego w chwili śmierci spadkodawcy
Kancelaria Prawna Toruń – Andrzej Pazdyga
