W praktyce prawniczej zauważyłem, że jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez samodzielnie działające strony jest nieprawidłowe obliczanie terminów. Tymczasem niektóre z nich w tym termin odpowiedzi na pozew ma kluczowe znaczenie. Jego przekroczenie może skutkować pominięciem twierdzeń i dowodów. Dlatego każdy pozwany powinien wiedzieć, jak wygląda prawidłowe obliczanie terminów w oparciu o przepisy, które przewiduje Kodeks postępowania cywilnego oraz – pomocniczo – Kodeks cywilny.
Jakie są podstawowe zasady obliczania terminów?
W pierwszej kolejności należy ustalić, kiedy nastąpiło doręczenie pisma. To właśnie data doręczenia pisma inicjuje bieg terminu. Odpowiedź na pozew powinna zostać wniesiona w terminie wskazanym przez sąd – najczęściej jest to termin określony w dniach (np. 14 dni).
Kluczowa zasada: pierwszy dzień terminu to nie dzień doręczenia. Początkowy dzień terminu przypada dopiero na dzień następny. Oznacza to, że dzień, w którym nastąpiło doręczenie pozwu pozwanemu, nie jest liczony.
Z punktu widzenia praktyki:
| data doręczenia pisma → nie liczymy |
| pierwszy dzień terminu → dzień następny |
| ostatni dzień terminu → dzień, w którym termin upłynie, ostatni dzień na złożenie lub wysłanie pisma |
Zachowanie terminu następuje wtedy, gdy pismo zostało wniesione najpóźniej w ostatnim dniu terminu, np. nadane na poczcie.
Sprawdź nasze usługi takie jak: Sprawy o eksmisję czy sprawy spadkowe.
Jakie są rodzaje terminów w postępowaniu cywilnym?
W postępowaniu cywilnym wyróżniamy różne terminy procesowe, które mogą być:
- terminami ustawowymi (wynikające z przepisów),
- terminami sądowymi (wyznaczone przez sąd).
Terminy sądowe określają np. termin odpowiedzi na pozew, natomiast terminy ustawowe wynikają bezpośrednio z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Tabela – sposób liczenia terminów
| Rodzaj terminu | Jak liczyć | Kiedy termin upłynie |
| terminy oznaczone w dniach | liczymy od dnia następnego po doręczeniu | ostatni dzień terminu |
| terminy oznaczone w tygodniach | kończą się w dniu odpowiadającym nazwą | termin tygodnia |
| termin miesięczny | kończy się w dniu odpowiadającym datą odpowiadającą początkowemu dniowi terminu | kończy się w dniu odpowiadającym datą odpowiadającą początkowemu dniowi terminu |
| termin miesięczny gdy w kolejnym miesiącu nie ma takiego dnia (np. doręczone 30 stycznia) | kończy się ostatniego dnia miesiąca następującego po doręczeniu (tu 28 lub 29 luty) | kończy się ostatniego dnia miesiąca następującego po doręczeniu |
Polecamy: Sporządzanie umów i opinii prawnych
Terminy oznaczone w dniach
Najczęściej spotykane w praktyce są terminy oznaczone w dniach. W takim przypadku obliczenia terminu polegają na dodaniu określonej liczby dni do dnia następującego po doręczeniu.
Przykład:
- doręczenie pisma: 1 marca,
- pierwszy dzień terminu: 2 marca,
- ostatni dzień terminu: 15 marca (przy 14 dniach).
Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na dzień wolny, termin uważa się za zachowany, jeśli pismo zostało wniesione następnego dnia roboczego.
W kancelarii zajmujemy się także: Sprawami kryminalnymi i obroną i reprezentacją oskarżonego
Terminy oznaczone w tygodniach i miesiącach
Terminy oznaczone w tygodniach kończą się w dniu, który odpowiada nazwą dniowi doręczenia. Przykładowo, jeśli doręczenie pisma nastąpiło w poniedziałek, to termin tygodnia zakończy się również w poniedziałek.
W przypadku terminów miesięcznych sytuacja wygląda nieco inaczej. Termin miesięczny kończy się w dniu odpowiadającym datą, a gdy takiego dnia nie ma – w ostatni dzień miesiąca. Przykładowo:
- doręczenie: 31 stycznia,
- termin miesięczny → upływ terminu: 28 lub 29 lutego.
Sprawdź ofertę: Darmowe porady prawne w Toruniu.
Jakie znaczenie ma doręczenia pisma
Doręczenie pisma ma fundamentalne znaczenie dla całego procesu. To właśnie moment, gdy pismo zostanie doręczone, wyznacza początkowy dzień terminu.
W praktyce mogą wystąpić różne sytuacje:
- odebranie pozwu przez pozwanego osobiście na poczcie czy u listonosza
- awizo i fikcja doręczenia, (brak odbioru, ostatni dzień gdy mogliśmy odebrać to data doręczenia)
- odbiór pod adresem przez dorosłego, (pełnoletniego) domownika.
W każdym przypadku data doręczenia pisma determinuje bieg terminu i wpływa na obliczanie terminów procesowych.
Zachowanie terminu – kluczowe zasady
Zachowanie terminu jest możliwe, gdy:
- pismo zostało wniesione do sądu w terminie przez biuro podawcze
- pismo nadane w placówce pocztowej maksymalnie w ostatnim dniu terminu.
Oznacza to, że w rzeczywistości data faktycznego odbioru odpowiedzi na pozew może być późniejsza niż data jego nadania. Istotne jest jednak, aby przed upływem terminu pismo zostało wniesione skutecznie.
Jeżeli termin upłynie, a odpowiedź na pozew nie zostanie złożona, sąd może pominąć stanowisko pozwanego.
Zajmuje się także sprawami z dziedziny prawa gospodarczego.
Jak liczyć termin odpowiedzi na pozew w praktyce?
Aby poprawnie liczyć terminy, należy:
- ustalić datę doręczenia,
- określić, jaki to termin oznaczony (dni, tygodnie, miesiące),
- obliczyć pierwszy dzień terminu,
- ustalić ostatni dzień terminu,
- sprawdzić, czy termin przypada na dzień wolny.
Prawidłowe obliczanie terminów to podstawa skutecznej polemiki procesowej. W każdym przypadku należy uwzględniać przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz zasady wynikające z Kodeksu cywilnego.
Przeczytaj także: Mediacja przy rozwodzie
FAQ – Pytania i odpowiedzi
Czy dzień doręczenia pozwu liczy się do terminu?
Nie, pierwszy dzień terminu to dzień następujący po doręczeniu. To podstawowa zasada, która wynika z przepisów. W praktyce oznacza to, że data doręczenia pisma nie jest wliczana do biegu terminu.
Co jeśli ostatni dzień terminu przypada w dzień ustawowo wolny od pracy?
Termin uważa się za zachowany, jeśli pismo zostanie złożone w pierwszym dniu roboczym po takim dniu (np. 2 listopada). To zabezpiecza strony przed utratą praw z przyczyn od nich niezależnych (zamknięte Sądy i placówki pocztowe)
Czy nadanie pisma na poczcie wystarczy?
Tak, zachowanie terminu następuje już w momencie nadania. Nawet jeśli pismo zostanie doręczone później, liczy się data wniesienia pisma do operatora pocztowego.
Autor: Andrzej Pazdyga – Adwokat Toruń
