apelacja od wyroku

Apelacja od wyroku sądowego

Apelacja od wyroku sądowego jest podstawowym środkiem odwoławczym. Celem tej instytucji jest ponowne rozpoznanie sprawy w tych samych granicach prawa w kolejnej instancji oraz naprawienie błędów stron, oraz sądu I instancji. 

Zasadą jest, że w postępowaniu apelacyjnym badany jest całokształt sprawy. Pozwala to na ponowne, obiektywne rozpatrzenie danej materii.

Warunki formalne apelacji – elementy apelacji

Apelacja od wyroku od strony konstrukcyjnej jest szczególnym pismem procesowym, która z uwagi na swoją doniosłość powinna zawierać konkretne elementy wymagane prawem.

Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego, poprawna apelacja powinno spełniać wymagania ogólne dla pism procesowych przewidziane w przepisie art. 126 KPC, jak i elementy szczególne (to właśnie one pozwalają na odróżnienie apelacji od innego pisma procesowego), wskazane w przepisie art. 368 KPC.

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 368 KPC apelacja powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać:

  1. oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości, czy w części;
  2. zwięzłe przedstawienie zarzutów – składający apelację od wyroku opiera się na zarzutach, które jego zdaniem mogły mieć wpływ na treść wydanego wyroku. Najczęściej apelacja oparta jest na: 1. zarzucie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie lub nieprawidłową wykładnię, 2. zarzucie naruszenie przepisów procesowych, które miały lub mogły mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, 3. zarzucie sprzeczności w poczynionych przez sąd ustaleń faktycznych z treścią okoliczności ustalonych w toku postępowania, lub 4. Zarzucie nierozpoznania istoty sprawy;
  3. uzasadnienie zarzutów – wskazanie naruszeń, które miały wpływ na wadliwość rozstrzygnięcia;
  4. powołanie, w razie potrzeby, nowych faktów lub dowodów – w tym wypadku należy uprawdopodobnić, że powołanie faktów w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji było niemożliwe albo potrzeba ich powołania pojawiła się później;
  5. wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany, lub uchylenia.

Podstawy apelacji

Odwołanie od wyroku niższej instancji musi spełniać pewne warunki. Przede wszystkim istotne jest, by istniało orzeczenie zaskarżalne apelacją oraz istniała możliwość zaskarżenia danego orzeczenia apelacją. 

Należy pamiętać, że apelacja przysługuje od wyroku sądu I instancji do sądu II instancji oraz postanowień orzekających co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym. Oznacza to, że prawo przewiduje odwołanie od:

  1. wyroku wstępnego, 
  2. wyroku częściowego,
  3. wyroku uzupełniającego, 
  4. wyroku zaocznego (w tym wypadku apelacja przysługuje jedynie powodowi), 
  5. w postępowaniu egzekucyjnym od wyroku wydanego w sprawie powództwa przeciw egzekucyjnego.

Warto przeczytać: Kara pozbawienia wolności za nieodrobione godziny.

Legitymacja do wniesienia apelacji:

Możliwość złożenia apelacji jest ograniczona. Ustawodawca przewidział kategorię podmiotów, którą uposażył w legitymację do jej wniesienia. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego legitymację do złożenia apelacji posiadają:

  1. strony, a w postępowaniu nieprocesowym uczestnicy postępowania,
  2. interwenient uboczny (art. 76 kpc),
  3. prokurator (art. 7 kpc),
  4. organizacje społeczne (w granicach określonych w przepisie art. 61 kpc i nst.),
  5. RPO.

Interes prawny do wniesienia apelacji:

Apelację od wyroku, każdorazowo może wnieść strona, która nie jest zadowolona z rozstrzygnięcia sądu danej instancji. SN jednoznacznie wskazał, że możliwość wniesienia apelacji przysługuje jedynie stronie, która uzyskała wyrok dla niej niekorzystny. Oznacza to, że nie ma możliwości wniesienia apelacji w przypadku wyroku wydanego zgodnie z oczekiwaniem strony.

Przeczytaj także: Warunkowe umorzenie kary.

Termin wniesienia apelacji

Zasadą jest, że apelację należy złożyć do sądu II instancji za pośrednictwem sądu I instancji (art. 367 KPC) w terminie dwóch tygodni od doręczenia stronie wyroku wraz z uzasadnieniem Termin ten jest terminem ustawowym i procesowym. Oznacza to, że nie jest możliwe jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd, lub przewodniczącego. Istnieje jedynie możliwość przywrócenia terminu do złożenia apelacji na zasadach ogólnych.

Sądem właściwym do rozpoznania, w przypadku apelacji wniesionej od wyroku Sądu Rejonowego jest Sąd Okręgowy, a w przypadku Sądu Okręgowego – Sąd Apelacyjny.

Przeczytaj także: Testament – zapis windykacyjny

Koszty apelacji

Przy składaniu apelacji od wyroków sądowych należy pamiętać, by wskazać przedmiot zaskarżenia. Jest to o tyle istotne, gdyż od tej wartości ustala się oraz uiszcza opłatę sądową. 

Autor: Andrzej Pazdyga – Prawnik Toruń