Zniesienie współwłasności

Jestem z bratem współwłaścicielem działki budowlanej. Planowaliśmy na niej wspólna inwestycję. Niestety ostatnio doszło między nami do nieporozumień. Obecnie chciałbym znieść współwłasność. Oczywiście za rekompensatą. W jaki sposób najlepiej to uczynić?

Jeśli nie uda się Panom dojść do porozumienia jedyną droga jest wniosek o zniesienie współwłasności skierowany do Sądu Rejonowego właściwego dla położenia danej nieruchomości. Przy braku odmiennych zapisów w dokumentach istnieje domniemanie, że części są równe. W razie sporu sąd po pierwsze rozważa czy daną rzecz da się podzielić w naturze. Dopiero, gdy rzecz nie da się podzielić Sąd może ją przyznać jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo zarządzić jej sprzedaż i podział uzyskanej kwoty między współwłaścicieli. Przepisy wskazują przy tym, że podział byłby niemożliwy m.in. jeśli byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy czy spowodował znaczne zmniejszenie jej wartości.

W przypadku np. 700m działki budowlanej podział jej na dwie równe części zminimalizowałby lub nawet wykluczył możliwość zabudowy domem jednorodzinnym. Sąd przyznając jednemu ze współwłaścicieli nieruchomość jednocześnie ustala spłaty na rzecz pozostałych określając ich wysokość i terminy a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia.

Spłaty mogą być rozłożone na raty, które łącznie nie mogą przekraczać dziesięciu lat. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, sąd na wniosek dłużnika może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych.

Roszczenie o zniesienie współwłasności nie ulega przedawnieniu. Warto jednak wiedzieć, iż współwłaściciele mogą się umówić, że wyłączają to uprawnienie na czas nie dłuższy niż 5 lat. W ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie o kolejne maksimum 5 lat. Przedłużenia takie można ponawiać.

Reasumując powinien Pan złożyć wniosek do Sądu wskazując majątek do podziału i sposób w jaki chciałby Pan tego dokonać, (przyznanie bratu ze spłatą dla Pana). Wniosek należy uzasadnić np. działka nie da się podzielić a sytuacja majątkowa brata pozwala mu na spłatę. Oczywiście brat może mieć inne zdanie i ostatecznie spór rozstrzygnie stosowny sąd.

Pomocne mogą okazać się bezpłatne porady radcy prawnego z Torunia.

 

Adw. Andrzej Pazdyga

Stan prawny: VII.14 r.