Zachowek

Po śmierci ojca okazało się, że zostałem pominięty w testamencie. Słyszałem, że mimo to mam prawo do spadku –zachowku. Ile mi się należy i jak się tego domagać?

Dzieciom spadkodawcy należy się połowa wartości udziału spadkowego, który by mu przypadł przy dziedziczeniu ustawowym (gdyby testamentu nie było). Najprostszy przykład to przy założeniu, że dziedziczy tylko dwoje dzieci każdy dostaje po 50 procent. Jeśli testament jedno z tych dzieci pomija, pominięty tytułem zachowku może się domagać od spadkobiercy 25 procent (połowy wartości udziału). Jeżeli uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo uprawniony zstępny, (dziecko, wnuk, itd.), jest małoletni należy się tytułem zachowku 2/3 udziału, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym.

Roszczenie o zachowek jest roszczeniem pieniężnym o zapłatę. Należy zatem wyliczyć wartość spadku i kwotowo swój procentowy udział. W przypadku fiaska polubownego załatwienia sprawy pozostaje sprawa sądowa.

Zobowiązany do wypłaty zachowku może się bronić zarzutem, że uprawniony do zachowku został już wcześniej zaspokojony przez zmarłego otrzymanymi darowiznami. Może też oczywiście wykazywać, że zachowek z tego względu powinien być mniejszy. Wartość darowizn oblicza się według stanu z chwili ich dokonania ale według cen z chwili ustalania zachowku. Przykładowo nowy samochód darowany przed kilku laty teraz może być już zużyty ale wycenia się go wg. stanu w jakim był w czasie darowizny. Inaczej spłacający zachowek byłby niewątpliwie finansowo pokrzywdzony. Nie dolicza się natomiast drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych

Zstępnym spadkodawcy,(dzieciom, wnukom, itd.) na należny zachowek zalicza się też poniesione przez spadkodawcę koszty wychowania oraz wykształcenia ogólnego i zawodowego, o ile koszty te przekraczają przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku.

Prócz zstępnych do zachowku uprawniony jest małżonek spadkodawcy i jego rodzice. Ci ostatni jednak tylko w przypadku braku zstępnych.

Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem lat pięciu od chwili ogłoszenia testamentu.

Adw. Andrzej Pazdyga

Stan prawny: X.15r.

Sprawdź ofertę:  radca prawny Toruń bezpłatne porady.